DIPLOMATIC AND LEGAL STRUGGLE FOR KOSOVO AND METOHIJA

Njemačka Srbija pasoš vize Kosovo„He who fights can lose, but he who fights not has already lost“ –  B. Brecht

I hate it most when someone says “let it go, it’s not worth the struggle, it´s lost anyway”. This is most often when I begin story about need of struggle for Kosovo and Metohija through diplomatic means and all other legitimate resources. Everyone willing, can achieve a lot, but has to have a vision, to see a certain path and to know how to do it. No matter how Kosovo might seem lost today, sold or rife with phenomenon of treason, I consider and believe one should always fight with honesty and honor because only lost things are those we renounce ourselves. The story about Kosovo and Metohija in this sense can be seen as personification of life, because in life, everything is in the struggle, dedication, tenacity and with a dose of wisdom and bravery, not to say fury, but still nothing is impossible.

I was inspired to write this text by the act of the embassy of Federal Republic of Germany in Pristina. Few days ago, official page of this embassy published that in the process for visa issuance, embassy of Germany will not accept those passports issued by “Coordination Authority” of the Republic of Serbia, although, up to now individual with that type of Serbian passport was able to request visa from embassies in Pristina. Majority of EU member states with embassies in Pristina follow this practice. For those who don’t know, all citizens living in Kosovo and Metohija can receive passports of Serbia, but in which states “Coordination Authority” for issuing institution, and which differ from passports in the rest of Serbia because with these you still need visa to travel into EU countries. Despite citizens of Serbia can travel the Schengen without visas since 2009, there is regulation from the Serbian Government dating from the September of the same year, as well as EU Council regulation to prevents citizens from Kosovo and Metohija from possessing biometric passports needed for visa free access to Schengen zone. Those wishing to get Serbian passport must travel to Belgrade to receive it, while visa can be obtained in Belgrade or Pristina.

According to this legal act, in a political sense, Serbs from Kosovo and Metohija are collateral damage of all those Albanians in possession or who have right on these passports of Serbia, through which use they could, using no visa zone, plea for asylum in the EU or carry out acts falling under domain of organized crime, but still able to refer to the state of Serbia. On the other hand, on the official page of the German embassy in Belgrade one can find completely contradictory instruction directing all citizens with passports issued by the “Coordination Authority” to submit requests for visa in the Pristina German embassy. I captured this very strange and contradictory diplomatic decision by one serious state and shared it on my Facebook profile. Same thing was noticed by some media, amongst them first was “Kossev” whose journalist even called the embassy, where she received confirmation on this decision.

The most interesting part comes afterwards and is for sure not appropriate to Federal Republic of Germany, which I always observed as serious state in diplomatic and organizational sense. Just today, by chance, I visited the site of the German embassy in Pristina again, and now completely different text can be found under the same section and title “5. Serbian Passports”. This time it states that embassy in Pristina after all is still responsible for the processing of the visa requests.

ффффSo, it is obvious that German embassy changed its decision in only a couple of days. I was mostly surprised by their unprofessionalism, even more than their wish to force Serbs living in Serbian autonomous province of Kosovo and Metohija to get passports of the false and self – proclaimed state of Kosovo in this manner. I have to admit that it’s not usual that you can see every day examples as such, when Germany “covers itself in ashes”. Furthermore, I would like to point out that this proves once again that our struggle is worth the effort, even with these little steps.

If one serious embassy approaches to these subjects with hollow interest and frivolity, I wonder what other holes are lurking in the pages of the Brussels Agreement and all other acts which serve only to seize basic human rights, on a daily basis, from the Serbs living in Kosovo and Metohija. I believe it is final time for educated and erudite people, intellectuals and professionals to leave their lairs and join together their individual efforts in research of these subjects and cases, so it could serve in creation of further smaller victories, no matter how intensively some might claim it to be of no importance. Bring the Germany to its knees, even in this manner, still demonstrates how there is some hope for a struggle which we might lose, but in which we are not defeated in advance.

Drugi put na Kosmetu (2.dio) – “Bitka za Gazivode”

??????????Jezero Gazivode moja sledeća stanica i tekst koji neće biti putopisan kao prvi dio već će biti strateški i pravo u “kost rješenja” jer Gazivode to i jesu – rješenje. Ovo jezero je zapravo veoma bitna strateška tačka i za Beograd i za Prištinu,  koja se nalazi na sjevernom djelu Kosova i Metohije i koja bi mogla odrediti budućnost srpskog naroda na Kosmetu. Gradnja ovog vještačkog jezera je počela 1972. godine polaganjem kamena temeljca od strane premjera tadašnje Savezne vlade SFRJ Džemala Bijedića, a završena je 1977. rekordno brzo i na iznenađenje svih sobzirom na brzinu kojom se punilo čistom planinskom vodom ovo akumulaciono jezero. Nastalo je pregrađivanjem gornjeg toka  rijeke Ibar. Svojim najvećim djelom se prostire kroz opštine Tutin i Novi Pazar u Zapadnoj Srbiji i kroz opštinu Zubin Potok na Kosmetu. Gradnja brane je finansirana kreditom MMF – a, dok je vrijedost kredita koji je tada SFRJ podigla za ove namjene iznosila 45 miliona $. Radove je izvodila beogradska firma „Hidrotehnika“ kao jedna od najpoznatijih evropskih firmi za gradnju brana i nasipa. Dužina samog jezera je 24 km, a širina 12 km². Pregrađivanjem Ibra branom visine 107 m i širine 460 m kod mjesta Gazivode nastalo je jezero od 380 miliona m³ vode. Sama brana je izgrađena od prirodnih materijala (zemlja, kamenje i glina) i kao takva je jedna od najvećih u Evropi. Iznad jezera se prostire planina Mokra Gora, a u blizini se nalazi i manastir Crna Reka. Iako pompezno, veliko i bitno jezero Gazivode je uzelo „žrtvu“ za svoju gradnju, a ta žrtva je bio srpski narod Ibarskog Kolašina koji je tada potpuno desetkovan. O kolikoj žrtvi je riječ govori predsjednik opštine Zubin Potok Slaviša Ristić koji kaže da je tada samo jedne jeseni svoje domove napustilo 3500 ljudi, a potopljeno je 12 sela, 4 groblja, a pod vodom su i čuveni dvori Jelene Anžujske iz perioda Nemanjića. Osim ovoga veliki broj sela je ostao sa desne strane odsječen od svijeta, vremenom i oni su morali napustiti svoje domove, jer ovim projektom nije bilo predviđna izgradnja mosta između lijeve i desne strane. Narod koji je napustio svoje domove je najviše naselio Šumadiju, a ostatak Srba ovog jezerskog djela Ibarskog Kolašina danas najvećim djelom živi u opštini Zubin Potok. Nakon ovih manje više statističkih i opštih podataka o jezeru Gazivode nameće se pitanje, zašto je ono baš toliko bitno svima?

rep gazivode-mapa

Kako stvari stoje voda će u budućnosti postati ono što je nafta danas, ako već i nije. Ovo je opšti i prvi razlog zbog kojeg bi svaki narod i država trebali da cijene i čuvaju svoje prirodne resurse, a ne da ih prodaju u bescijenje ili da ih se nekim slučajem političkim pritiscima i kompromisima odriču kroz pregovore.

Drugi razlog je praktične prirode i odnosi se na snabdijevanje vodom sa Gazivoda. Naime, voda iz ovog jezera se koristi za hlađenje turbina u TE „Obilić“ kod Prištine koja proizvodi električnu energiju za 80 % teritorije Kosova i Metohije. Ovom vodom iz Gazivoda se takođe navodnjava i kosovska nizija. Voda se iz male brane Pridvorica u selu Velji Breg u srpskoj opštini Zubin Potok  odvodi kanalom dugim 20 km do mjesta Šipolje na jugu Mitrovice koje je isključivo naseljeno albanskim stanovništvom. U toj fabrici voda se prerađuje i dalje distribuira potrošačima u Kosovskoj Mitrovici, Zvečanu, Srbici i Vučitrnu. No iz razloga poznatim samo Albancima, Srbi u sjevernom dijelu imaju česte restrikcije i nestašice vode.

Kao treće, voda sa jezera Gazivode se specijalnim kanalima i pumpama odvodi i do Gračaničkog jezera pored Prištine gdje onda odlazi u sisteme za potrošnju i u ovom gradu. O ovome svjedoči podatak da je 2011. godine u Zupču obnavljan kanal „Ibar – Lepenac“ koji vodi do Prištine. Jednim dijelom Priština koristi vodu iz jezera Batlava i Badovac ali to nije dovoljno za potrebe ovog grada i ostatka Kosmeta. Takođe u prilog jačini strateške važnosti jezera Gazivode za Albance treba napomenuti i činjenicu da je Priština jedini glavni grad neke pokrajine koji nema rijeku. Prema popisu iz 2011. u Prištini živi 199 000 stanovnika kojima je veoma neizvjesna budućnost vodosnabdijevanja, ako ovome dodamo za njih veoma bitna strana predstavništva i misije koje se nalaze u tom gradu kao i da imaju veliki problem sa zagađenjem grada, stvari onda postaju jasnije.

Četvrto i nimalo manje bitno jesu privredni subjekti na Kosmetu. Ovdje pre svega mislim na velike firme i kompanije iz inostranstva (SAD i Njemačke) koje bi pokretale rudnike, termoelektrane i druge fabrike za čiji rad je narvno potrebna voda i to u ogromnim količinama, a koju imaju samo Gazivode. Primjer rudnika koji ima ogromna nalazišta u ovom slučaju najveća u Evropi i koji je veoma važan u energetskom sigurnosnom i strateškom smislu je rudnik Trepča, koji ne može funkcionisati bez Gazivoda. Dakle, da bi investirao svoj kapital u Kosovo*1244 i obezbijedio kontrolu procesa i resursa Vesli Klark i njegova frima Enviditi prvo moraju ili diplomatijom ili silom obezbijediti nesmetano vodosnabdijevanje potpuno u albanskim rukama.

Peto za neke pomalo hazarderski i ludo, ali ne treba isključiti iz analize i rušenje brane na Gazivodama ukoliko dođe do oružane intervencije i teškog kršenja svih ljudskih prava prema Srbima na sjeveru pokrajine. Ako bi došlo do pucanja brane Kosovo bi bilo sravnjeno sa zemljom sve do Prištine. Nevolja u ovome je što bi takođe nastradao i sjever do Kosovske Mitrovice i to bi bila velika žrtva. Srbi sa sjevera Kosova i Metohije ipak drže ključ u svojim rukama. O ovoj ideji rušenja brane postojale su neke nezvanične indicije tokom NATO bombardovanja 1999. kao jednog od potencijalnih ciljeva, ali je ovaj scenario na sreću odbačen i u tom momentu im nije išao na ruku.

13242127047212_jezero_gazivode_za_sjt

Za svo ovo vrijeme Vlada tzv. Kosova* je Gazivode stavila u sve važnije energetsko strateške dokumente koji se mogu pronaći na njihovom sajtu. Ja ću izdvojiti jedan po meni i najbitniji koji možete pogledati OVDJE. Ovaj strateško – energetski dokument su radili u saradnji sa Svjetskom bankom i planiraju punu iskorištenost Gazivoda do 2035. godine, a na stranicama 21 i 22 se može vidjeti da su početni planovi za preuzimanje Gazivoda napravljeni za period 2013 – 2017. godine. Takođe na stranicama 46 i 47 se razmatraju pravni aspekti priznanja Kosova*1244, te u skladu sa tim i arbitraže sa Srbijom o prirodnim bogatstvima.

Water Ksoovo

Da su SAD na strani Albanaca ne treba posebno naglašavati, ali je veoma interesantno na koji način i oni analiziraju pitanje jezera Gazivode. Nakon moje potrage o svim mogućim dokumentima koji se vežu za Gazivode na engleskom jeziku naišao sam na jednu veoma obimnu i interesantnu depešu Vikiliksa koju je 2007. pisala Ambasada SAD u Prištini. U ovoj izdašnoj depeši koju takođe možete pogledati OVDJE, jasno se vidi njihov stav po pitanju „obezbijeđivanja i značaja Gazivoda“ ali isto tako preporučuje i veliki oprez. Osim SAD za jezero Gazivode je vjerovatno ništa manje zainteresovana i Njemačka koja je nakon Fukušime ugasila sve svoje nuklearne reaktore. Dio svog energetskog sektora je obezbijedila poznatim „Sjevernim tokom“, a drugi dio će vjerovatno pokušati potražiti na Balkanu. Ovome u prilog ide i zainteresovanost njihove RWE grupe za gornji tok Drine. Pregovori sa vlastima Republike Srpske oko gradnje hidroelektrane su ipak propali iz samo njima znanih razloga, ali interesovanje očigledno postoji. Nedugo nakon ovoga i Vlada Srbije je potpisala sporazum sa istom ovom njemačkom grupacijom o izgradnji 5 hidroelektrana na Drini i Velikoj Moravi. Ako ovome još dodamo njihovo prisustvo na bugarskom tržištu i aspiracije prema Hrvatskoj sve ovo bi moglo da se protumači da je i ulazak Njemačke u energetski prostor Kosova*1244 veoma izvijestan. Još na ovo da dodam da su pre dva dana mediji na Kosovu objavili da se 2015. ide u gradnju TE „Novo Kosovo“, ostaje nam samo da vidimo ko će biti izvođač.

Šta  Srbija radi ?

Srbija se ponaša kao maćeha koja je u svoj toj zbrci pokrenula pregovore u Briselu, pozvala Srbe da izađu na izbore, smijenila „neposlušne“ načelnike opština na sjeveru Kosmeta i bukvalno svoj narod gura u nešto što oni po prirodi stvari ne mogu da prihvate, ma koliko god Vučić držao svoje prste spojeno u pozi „piramide“ prilikom javnih nastupa. U tom maćehinskom odnosu  ima jedna dobra stvar, a to je projekat izgradnje vodovoda na Gazivodama za sjeverni dio. Kamen temeljac je položen prije nekoliko dana, a vrijednost investicije prelazi 10 mil Eura. Ovo je vijest nakon duže vremena koja me obradovala, a došla je od Vlade Srbije i vezana je za Kosmet. Nadam se da će se ovaj projekat završiti u predviđenom roku i da će se na ovaj način vodosnabdijevanje ovog dijela staviti pod kontrolu srpskog naroda. Da bi se došlo do pozicije u kojoj se Srbija danas nalazi bilo je potrebno 100 puta pogriješiti, neke greške i ponoviti i sve tako u krug. Smatram da je krajnje vrijeme da se tim greškama stane u kraj i da se napravi bar jedan dobar i značajan potez, a to je da se sačuvaju Gazivode, jer one su odstupnica za ostatak Srbije, za Beograd i za onu Tarabićevu šljivu… Vi prosudite, a ja se nadam da sam uspio, od realnosti pa sve do ludosti da ukažem na stratešku važnost Gazivoda za srpski narod na Kosmetu. Gazivode vidim kao mjesto gdje nema uzmicanja ni kompromisa, to je polazna tačka, jer ono što je onomad bio Gazimestan, danas će da budu Gazivode…