EKSKLUZIVNO: Drugi put na Kosmetu (5. dio) – A ispod Bondstila…?

????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????????

Da na Kosmetu ima ogromno rudno bogatstvo više nije diskutabilno, kao ni njegov savršen geostrateški položaj,  ali da bi se počela priča o rudnom bogatstvu i ogromnom strateškom značaju Kosova i Metohije, prije toga potrebno je objasniti i položaj ovog prostora u planovima SAD i ostalih zapadnih moćnika. Da se mene pita kada bih ja bio u vrhu globalne političke hijerarhije koja odlučuje o novim strateškim pravcima kretanja i načinima i kada bi se moja tzv. grupacija i ja složili oko toga da je prostor Kosova veoma bitan za budućnost jedne moderne imperijalne sile u svakom smislu, prvo što bih uradio je obezbijedio taj prostor na što bolji mogući način, a nakon vojnog obezbijeđivanja sljedilo bi ono političko. Naravno, postavlja se pitanje kako obezbijediti jedan takav prostor i kako uopšte neko zna koliko je taj prostor bitan, pogotovo ako se nalazi u drugoj državi gdje su naše ingerencije minimalne. Odgovor na ovo pitanje i početak mog novog teksta je samo jedna riječ, a ona glasi „Bondsteel“.

Baza Bondstil je najveća američka izgrađena vojna baza poslije rata u Vijetnamu i najveća američka vojna baza u Evropi. Ova baza se nalazi u blizini Uroševca na potezu od Uroševca do Kačaninka, tik uz trasu glavne saobraćajnice Skoplje – Priština. Vješto se koristi i za kontrolu situacije u pograničnom položaju sa Makedonijom. Ona odgovara jedino Pentagonu i uživa najviši stepen eksteritorijalnosti. Ova baza je dobila ime po američkom naredniku Džejmsu Bondstilu koji se istakao u vijetnamskom ratu, a 1973. predsjednik Nikson ga je nagradio Medaljom časti, odnosno najvećim vojnim odlikovanjem u SAD. Izgradnja ovog kompleksa je počela 1999, odmah poslije bombardovanja Jugoslavije i ulaska američkog vojnog kontingenta na teritoriju Kosova. Bondstil su gradili američki vojni inženjeri zajedno sa stručnjacima privatne kompanije Kellogg, Brown and Root Corporation (KBR). Ovoj kompaniji je povjereno i opsluživanje baze poslije njene izgradnje. Baza je ekspresno izgrađena i uvedena u upotrebu već u ljeto 2000. dok je sama izgradnja trajala od jula do oktobra 1999.

KFOR_zones2009Ovaj kompleks zauzima površinu od 3,86 km2, nepravilnog je oblika, a njen obim iznosi oko 11,3 km. Na tom prostoru ukupno ima oko 300 objekata, a među njima su infrastruktura za stacioniranje helikopterskih, artiljerijskih i tenkovskih jedinica, autonomni sistem snabdijevanja električnom energijom i vodom za grad veličine 25000 ljudi, TV sistem, bioskop, tržni centar, veliki sportski kompleks, biblioteka, zatvoreni bazen, sistem supermodernih skloništa, čak dve crkve i jedna ogromna vojna supermoderna bolnica za koju se govori da je najmodernija u Evropi. Tu se nalazi i Obrazovni centar “Lora Buš”, nazvan po bivšoj prvoj dami SAD. U slobodno vrijeme vojska može da se obrazuje i univerzitetski, jer su dva univerziteta iz Merilenda i Čikaga otvorili svoje filijale unutar “Bondstila”. Ukupna dužina puteva na teritoriji baze iznosi 25 km. Kompleks je opasan zemljanim i betonskim štitom dugim 14 km sa bodljikavom žicom i 11 osmatračnica unutar koga se prema podacima iz 2001. nalazi oko 6000 vojnika koji čuvaju i više od 1000 vozila i 55 helikoptera. Još treba spomenuti da je Bondstil jedan od najvećih poslodavca na Kosovu jer je tu zaposleno oko 5000 Albanaca. Dakle po svemu viđenom možemo zaključiti da je ovo jedan zaseban grad, što se vidi i na slici ispod.

800px-Camp_bondsteel_kosovoKompanija koja je izgradila ovu bazu i koja vodi poslove KBR je zapravo na poslu oko Bondstila zgrnula veliki novac. Kompanija KBR je u to vrijeme bila podružnica kompanije Haliburton da bi se 2005. godine ove kompanije razdružile nakon 45 godina zajedničkog poslovanja. Haliburton je u to vrijeme bio najveći prodavač dobara i usluga  na naftnom tržištu, a i danas igra značajnu ulogu. U periodu od 1995 – 2000. pa i u to vrijeme izgradnje i lobiranja za Bondstil, na čelu kompanije Haliburton bio je Dik Čejni, široj javnosti poznat kao potpredsjednik SAD za vrijeme Bušovog mandata od 2001 – 2009. Kompanija KBR je inače bila specjalizovana za snabdijevanje vojske SAD i prvi važniji ugovor  su potpisali sa Ministarstvom odbrane 1992. godine, za vrijeme predsjednika Buša starijeg. Ono što je zanimljivo jeste podatak da je u to vrijeme funkciju sekretara tog ministarstva obavljao, a ko drugi nego opet famozni Dik Čejni.  Taj prvi ugovor koji je potpisan odnosio se na to da KBR treba da sprovede studije o mogućnosti privatizacije vojno – civilne logistike koja se tiče nabavka opreme, izgradnje baza, opsluživanja itd. Drugi dio studije se odnosio na to koje privatne kompanije su specijalizovane i mogu da vrše tu logistiku za vojsku SAD. Samo za te studije KBR je dobio 9 miliona dolara, da bi kratko nakon tog projekta 3.8.1992. KBR bio izabran kao kompanija koju je Dik Čejni nagradio obimnim ugovorom LOGCAP o vojno – civilnoj logistici. Ugovor LOGCAP je jedan od najprofitabilnijih poslova koji su vezani za američku vojsku, a koji je kasnije ovoj kompaniji donio milijarde dolara u poslovima širom svijeta koje obavlja i danas. Sa ovim ugovorom uporedo  raste i militarizacija SAD, te nam ovo daje i neki drugi konkretniji pogled na američko strateško pozicioniranje u svijetu, ne samo na Kosovu. Ono interesantno u ovim vojno – tržišnim igrama je da 1997. KBR gubi vlasništvo nad ovim ugovorom zbog malverzacija sa troškovima nakon ratova na Balkanu. Ovo je utvrdila Državna revizorska institucija SAD  koja je optužila KBR da su povećali troškove dogovorene ugovorom za 32 % od ukupnih predviđenih sredstava. Nakon ovoga ugovor LOGCAP je dodjeljen konkurentskoj kompaniji DynCorp (nama poznata po incidentu oko prostitucije u BiH), ali samo za kratko do 2001. godine kad je ponovo vraćen KBR – u nakon što je “onaj” Dik Čejni postao potpredsjednik SAD. Sasvim je malo zapravo poznato koliko su SAD ulagale u privatne vojne kompanije koje su angažovane na Balkanu. Osim kompanije KBR koja je u ratovima na Balkanu ostvarila profit od skoro 2 milijarde dolara, tu su još bila i druge istaknute kompanije  kao što su DynCorp, MPRI, CACI, Titan… koje su u koordinisanim aktivnostima i po nalogu američke administracije, obučavale i naoružavale nesrpske državne vojne i paravojne snage od Hrvatske preko Bosne i Kosova do Makedonije, skupljale obaveštajne podatke, kontrolisale komunikacije, vršile izviđačke poslove, obrazovale specijalne komandose i projektovale vojne operacije kojima su i komandovale. O nekima od njih je govorio  i Franc Jozef Huč njemački novinar i svjedok na suđenju Slobodanu Miloševiću, što možete vidjeti u transkriptu od strane 691. Sve ovo je usko povezano i sa Bondstilom koji je građen upravo na inzistiranje KBR, a pored toga sva ova priča nam daje jedan pogled na ono što se dešava danas u svijetu kad je u pitanju američki imperijalizam i militarizam, a ustvari sve se vrti oko vojne industrije, profita, i strateškog pozicioniranja da bi se taj profit sačuvao.

Pored ove veoma profitabilne i ekonomske računice zbog koje je Bondstil neminovno morao biti izgrađen, postoji i ona druga, odnosno geostrateška koja se bazira na geografskom položaju baze. Naime, baza Bondstil prema svim kriterijumima ima savršen geostrateški položaj na Balkanu. Ako krenemo istorijski ovaj geografski prostor  na kome se danas nalazi baza Bondstil je u vrijeme rimskog carstva zapravo bio na samoj granici između Istočnog i Zapadnog rimskog carstva što se vidi na mapi ispod. Takođe ova pozicija je u rimskom carstvu označavala i tačku tromeđe na granici između tri rimske provincije (Dardanija, Dalmacija i Makedonija) i sigurno su je amerikanci odabrali eto tako, slučajno…

roman_empire_4_centuryVeć prema ovome vidi se važnost ovog strateškog prostora od davnina. Osim Rimljana o ovom prostoru je u svojim spisima govorio i naš poznati geograf Jovan Cvijić. Naime u Cvijićevim mapama i teoriji opšte poznata je tzv. “Cvijićeva linija” odnosno linija koja povezuje Valonu i Skoplje sa granicom Kosova, pa sve do Beograda i Dunava. Ova linija se takođe poklapa i sa linijom Velike Albanije o kojoj je skoro govorio Kočo Danaj. Ona se takođe smatra strategijskom kičmom regiona i oko ove linije su sudbinski vezani svi geoekonomski planovi, te o njoj moraju da vode računa sve projekcije budućih naftovoda i gasovoda. Kada neka zemlja posadi svoju veliku vojnu bazu baš na ovoj tački, to pouzdano znači da će ta zemlja kontrolisati region za duži niz godina pa čak i decenija. Cilj ove baze i zaposijedanja ove tačke mogao se naslutiti još 1994. kada je NATO počeo da koristi Krivolakbivšu bazu JNA u Makedoniji i jednu od najznačajnijih vojnih pozicija u ovom djelu Evrope. Osim toga ovaj položaj kod Uroševca je idealan i kao centralni položaj na “ploči Balkana” i svakako da bilo kakvi planovi za neke buduće naftovode i gasovode će biti revnosno kontrolisani iz Bondstila. U samu bazu mogu da slete sve vrste američkih borbenih i teretnih aviona, a uz to u njenoj blizini se nalaze aerodromi u Prištini, Valoni, Skoplju, Draču, Tirani kao i baza Orao u Tuzli, koje pružaju dubinsku podršku bazama u Rumuniji i Bugarskoj koje su isturene prema Rusiji. Bondstil se nalazi i u blizini rute planiranog Transbalkanskog naftovoda od Bugarske do Albanije, koji je trebao biti završen 2011., ali čija ideja ipak nije zaživjela. Indikativno je da su nacrt i plan ovo naftovoda radili predstavnici iste one kompanije KBR koja je gradila i bazu Bondstil. Vidimo da pored svih ovih strateških odrednica i razloga zbog kojih je Bondstil baš tu gdje jeste, treba dodati i vodeni potencijal jezera Gazivode kao i sam vodeni čvor u tom djelu Balkana.

No, postoji još jedan razlog za koji ja lično mislim da je možda i jedan od najbitnijih, ali još uvijek nije zvanično prezentovan ni objelodanjen, a to su ogromna nalazišta nafte na Kosovu i to baš u pojasu od sjevera Kosova prema Uroševcu! Naime, danas više nije tajna priča o istraživanju nafte na teritoriji Kosova još za vrijeme bivše SFRJ 1947. godine u selu Šumadija kada se nakon samo četiri bušotine i nekoliko stotina metara pojavio sloj koji garantuje nalazište nafte. U to vrijeme ovo otkriće je brzo zataškano i dokumentacija je nestala, a SFRJ se bazirala na eksploataciju nafte na manjim bušotinama širom Vojvodine. Osim ovog istraživanja 2008. godine asocijacija Gustafson je u ime kompanije Manas Petroleum vršila analizu tla u sjevernoj Albaniji. Rezultatima analize je utvđeno da su nalazišta nafte od 3000 milijardi barela i  gasa oko 1000 triliona kubnih metara. Ovaj prostor je i geografski veoma blizu prostoru Kosova, a i tektonski i geološki mu je veoma sličan, te se opravdano da pretpostaviti da je ovo prostor ispod centralnog naftnog pojasa kaspijske žile, čiji centralni dio zapravo zahvata prostor Kosova i Metohije baš na porostoru gdje se danas nalazi baza Bondstil! Ovome u prilog ide i geološka analiza Kosova i Metohije. Kosmet je poznat po ogromnim rezervama uglja (dovoljne za narednih pet vijekova) i prema tome mora da sadrži i značajne količine nafte.  Posebno interesantna je ova centralna zona EVZ (vidjeti sliku ispod) koja se prostire od sjevera prema jugu, unutar te centralne tektonske zone se nalazi i baza Bondstil na jugu dok na sjeveru ova zona obuhvata četiri srpske opštine.

frgdgr

Daljom analizom nekih odlika ovog geološkog pojasa vidi se da se on sastoji od : Palaeozojske osnove, Oligocenske do Miocensko-Pliocenske osnove sedimentnog bazena, te na sjeveru vulkanskog kompleksa (andesitsko-dacitsko-latitski i piroklastični vulkanizam). Ovo što sam nabrojao mnogima je potpuno nejasno pa i meni samom u prvom  čitanju, ali kasnijim proučavanjem ovih pojaseva, shvatio sam da su to veoma često osnovni pojasevi nalazišta nafte, ali ne bi bilo loše čuti i analizu ovih pojaseva od geologa koji su zaista stručni u ovoj oblasti, pa ako neko od takvih čita ovaj tekst neka mi se slobodno javi. Da ovo ima uporište svjedoči i dokument sa Politehničkog univerziteta u Tirani koji baš karakteristike ovih pojaseva označava kao “naftonosne”, a za sve one koji bi htjeli dodatno istraživati o ovoj temi preporučujem dokument  profesora Kostića koji je i meni dobrim djelom pomogao da naučim ponešto novo. Takođe o nafti kao uzroku NATO intervencije govorio je i Džon Pilger novinar britanskog Gardijana u jednoj od svojih analiza.  Za kraj treba spomenuti i to da je KBR kompanija koja je bila podružnica kompanije Haliburton čija je osnovna djelatnost trgovina naftom, a i  sama KBR dobrim djelom učestvuje i u izgradnji naftnih infrastruktura. Logično je da ćemo se zapitati da li je možda takva jedna kompanija prisutna na Kosmetu i zbog nafte ?

Sve ovo navedeno u ovom i mojim prethodnim tekstovima nam govori o značaju Kosova i Metohije za jednu državu i čak ako izuzmemo onaj emotivni  i istorijski značaj koji Kosmet ima za srpski narod i koji je nesporan, ostaje nam ovaj strateški od vode, preko električnog potencijala, nafte i još brojnih drugih ruda i minerala. Takođe ako napravimo podjelu Kosova na sjeverni i južni dio, u svim ovim strateškim pričama slučajno ili ne baš prostor koji obuhvataju četiri srpske opštine na sjeveru Kosmeta igra veoma važnu ulogu u svim planovima koje zajednički kuju albanci i njihovi zapadni saveznici. I dok u Beogradu Josipović skupo prodaje hrvatsku demagogiju i to za “tezgom” Parlamenta Srbije, a vlast grabi ka EU svim silama, pravdajući to nekim blagostanjem koje tada čeka narod Srbije, sa one druge strane se zapravo odriče sopstvenog naroda onako mudrijaški i gubi ono od čega bi mogla da živi sva Srbija koja sa kosovskim resursima i uz Vojvodinu ima strateški i energetski potencijal da bude jedna od najrazvijenijh zemalja Evrope, ali izgleda ne u ovom pripovjedanju istorije… Na kraju treba napisati i onu staru vizionarsko – stratešku poslovicu “Misliš daleko je Levač od Kosova, a Kosovo će ti sutra stići u Levač

Advertisements

2 thoughts on “EKSKLUZIVNO: Drugi put na Kosmetu (5. dio) – A ispod Bondstila…?

  1. Pingback: “Opijumska ekonomija” od Avganistana do Kosova* | Nevendjenadija's Blog
  2. Pingback: Србија и НАТО – Шта је НСПА? (1. дио) | Nevendjenadija's Blog

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s